Interviews

Foto: Isabel Pinto

Fadozangeres Ana Moura is een van de grote Portugese talenten van haar generatie. Binnenkort tourt ze door Nederland. Een goede reden om eens te vragen naar de albums die haar inspireren bij het maken van muziek. 

Let´s Get it On – Marvin Gaye
“Marvin Gaye is een van mijn favoriete zangers. Ik ben een enorme fan van zijn soulmuziek. Let’s get it on is de plaat waarmee ik zijn muziek heb leren kennen. Alles eraan is geweldig. De teksten, melodieen en natuurlijk zijn soulvolle interpretatie.”

Pain in My Heart – Otis Redding
“En met deze plaat leerde ik de muziek van Otis Redding kennen. Net als vertolkers van de fado is Redding een zeer artiest die vol passie zingt. Ik hou daar enorm van. Hij klinkt heel intens en eerlijk in wat hij zingt. Pain in my Heart betekende een nieuwe fase in mijn leven.”

Estranha Forma de Vida – Amália Rodrigues
Amália is mijn belangrijkste referentie. Ze opende vele deuren naar fado. Ze was een dappere avant-gardist. Door haar vele kanten is ze een van de opmerkelijkste zangeressen aller tijden geworden. Haar gigantische bereik en bijzondere stemgeluid, de poezie die ze zong. Over Amália kun je blijven vertellen.”

Nina Simone at Town Hall – Nina Simone
“Nog een zangeres die ik enorm bewonder vanwege haar bijzondere stemgeluid. Bovendien bezat ze een unieke persoonlijkheid. Door haar, maar ook door Amália leerde ik dat een artiest altijd zijn eigen weg moet zoeken en maken.”

Ne me Quitte Pas – Jacques Brel
“Jacques Brel bewonder ik voor zijn intensiteit waarmee hij zijn muziek beleefde. Ne me Quitte Pas is een van de mooiste liederen aller tijden. Ik krijg er nooit genoeg van en luister het keer op keer. Naast het feit dat Jacques Brel een geweldige zanger was, kon hij ook briljante nummers schrijven.”

Speellijst Ana Moura:
7 mei 2013: Schouwburg, Deventer
9 mei 2013: Oosterpoort, Groningen
11 mei 2013: Muziekgebouw Frits Philips, Eindhoven
13 mei 2013: Paradiso, Amsterdam

Kijk ook op www.anamoura.com.pt

In 2012 won Projekt Rakija, het eindexamenproject van de Bosnische Rockacademiestudent Igor Sekulovic, de Dutch Balkan Blues Contest op het International Gipsy Festival In Tilburg. Op 26 april 2013 verschijnt debuutplaat Welcome To The Family. Reden voor No Borderz om Sekulovic eens te vragen naar zijn inspiratiebronnen.

Mostar Sevdah Reunion – Café Sevdah
“Deze plaat toont op een van de meest prachtige manieren, hoe je eeuwenoude liederen een totaal nieuw leven in kan blazen. Sinds ik in Nederland woon, heb ik eigenlijk nooit meer naar de muziek van mijn vaderland geluisterd. Ik was als gitarist meer bezig met rock. En dan het liefst uit de jaren ‘60 en ‘70. Twee jaar geleden wilde ik, in een nostalgische bui, de weg naar mijn kern terug vinden.  Op een festival in Amsterdam leerde ik Pierre van Duijl kennen, die mij over Moster Sevdah Reunion vertelde. Ik zocht het meteen op en mijn eerste gedachten waren: ‘Wat een geweldige band en wat een super goede muzikanten!’ Ze zijn de eerste band die de oude Bosnische sevdalinka omtoverden tot iets totaal nieuws. Hun prachtige vertolkingen maakten de liedjes voor mij veel beter te begrijpen. De nostalgie kriebelde in mijn buik. Dit wou ik ook doen met Projekt Rakija, maar dan wel op onze manier!”

Himzo Polovina – Ehlimana
“Toen ik Polovina’s stem voor het eerst hoorde was ik totaal verliefd! De meest zachtaardige en fijne stem, perfect passend bij de poëtische, romantische en melancholische teksten van de sevdalinka. De teksten zijn bijna sprookjesachtig maar dichter bij de werkelijkheid kom je niet. Als Himzo begint met zingen dan voel je het zo goed dat je niet om de tekst heen kan. Hij is de grootste inspiratiebron voor mij binnen Projekt Rakija. Himzo leert mij om het gevoel, de pijn, van een liedje over te brengen. En dat is waar het uiteindelijk om draait. Sevdalinka heet ook niet voor niks ‘The Bosnian Blues’! Samen met Harm (zanger) probeer ik dit naar zijn wereld te vertalen. Hij spreekt de taal uiteraard niet, maar voelen kan hij als geen ander. En voor het gevoel hoef je geen taal te spreken.”

Pink Floyd – Dark Side Of The Moon
“Een van de mooiste platen ooit gemaakt! Laatst heb ik hem weer op vinyl gekocht en dat is werkelijk een waar genot. De vrijheid van de psychedelica, stukken die puur om het gevoel draaien en tegelijkertijd prachtige liedjes! Dezelfde vrijheid hebben we genomen om onze weg te vinden. Om uit te vinden wat deze band eigenlijk moest worden. We hebben de gekste dingen geprobeerd! We hebben zelfs Whole Lotta Love geprobeerd te verbalkaniseren! Dat heeft uiteindelijk de plaat niet bereikt, maar heeft ons veel gegeven. We kwamen steeds terug op van de lange psychedelische solo’s die je even helemaal uit de Balkansfeer halen. Dat geeft ons uiteindelijk een unieke sound.”

Bijelo Dugme – Pljuni I Zapjevaj Moja Jugoslavijo
“Bijelo Dugme is de grootste folkrock band uit voormalig Joegoslavië. Ieder bandlid kwam uit een andere streek van het land. Dat maakte hen een prachtige afspiegeling van het idee Joegoslavië. Iets dat tegenwoordig jammer genoeg voor veel mensen moeilijk voor te stellen is. De band combineerde westerse rock muziek met folk uit eigen land. Iets dat hen mateloos populair maakte. Met Projekt Rakija maken we dezelfde combinatie. Bijelo Dugme brengt me weer terug naar de tijd dat ik in Joegoslavië(Bosnië) leefde. Dat lijkt af en toe wel een heel ander leven. Iedere keer als ik naar Bijelo Dugme luister, en dan vooral naar het liedje ‘Ruzica si bila’, kom ik weer even terug in het andere leven dat ik ooit had. Ik worstel nog steeds met  waar ik vandaan kom en wie of wat ik me nou moet voelen. Dat herkennen de meeste immigranten wel. Naarmate ik ouder wordt, besef ik dat ik me dan maar een wereldburger moet noemen, met een hele grote liefde voor mijn vaderland.”

Soulwax – Much Against Everyone’s Advise
“De band die mij totale vrijheid in muziekontwikkeling leerde kennen. Vergelijk zelf maar de eerste plaat ‘Leave The Story Untold’ met de laatste ‘Nite Versions’. Een waanzinnige artistieke route hebben ze doorlopen. Ik weet nog heel goed dat ik ze voor het eerst live zag op Rock Werchter in België. Iedereen ging helemaal los, terwijl ik vooral zwaar onder de indruk naar ze stond te kijken. Wat klonk dit als een unieke machine . De broertjes Dewaele zijn fantastische songwriters met een liefde voor overstuurde instrumenten en analoge sounds.  Het is niet dat deze plaat qua geluid een invloed heeft op Projekt Rakija, maar het ‘openminded’ handelen heeft mij veel geleerd. Geïnspireerd om dicht bij mezelf te blijven.”

Het debuutalbum Welcome To The Family van Projekt Rakija wordt uitgebracht in een bijzondere box, die een vinylplaat, een stripboek over de band en een CD bevat. De plaat is tot stand gekomen in samenwerking met producer Frans Hendriks (o.a. Doe Maar, Trijntje Oosterhuis en Candy Dulfer). De release wordt gevierd met twee bijzondere concerten: 26 april in 013, Tilburg en op 27 april in Wilhelmina Pakhuis, Amsterdam. Op beide avonden is er een afterparty met Peer Vos, de huisdj van de band. Projekt Rakija treedt bovendien weer op tijdens het Gipsy Festival in Tilburg.

Kijk voor meer informatie over Projekt Rakija op www.projektrakija.com

Foto: Femke Teussink

Komende vrijdag 12 april verschijnt het nieuwe album Alter van Nynke Laverman. De Friese zangeres liet zich gedurende haar hele carrière al inspireren door muziek van over de grenzen. Zo is op haar nieuwe plaat ondere andere marimba en Spaanse gitaar te horen. Een goede reden voor No Borderz om eens naar haar inspiratiebronnen te vragen.

The Living Road – Lhasa de Sela
“Als Lhasa zingt, hoor ik een stem die rechtstreeks vanuit de ziel spreekt. Met haar muziek in het Spaans, Engels en Frans vertelt ze sprookjesachtige verhalen met een duister randje. The living road is wat mij betreft haar meest complete album, met liedjes die onder je huid gaan zitten. Helaas is ze in 2010 op 37-jarige leeftijd aan kanker overleden, maar op mij heeft ze een diepe indruk achtergelaten; als ik nieuwe dingen maak, begin ik met naar haar muziek te luisteren, dan weet ik weer wat de kern is.”

In Rainbows – Radiohead
“Tja, Radiohead, wat moet ik daar verder nog over zeggen: de beste band ooit wat mij betreft. Dat is één organisme op het podium. Ze vullen elkaar perfect aan en vinden zichzelf steeds opnieuw uit. Thom Yorke en Johnny Greenwood als twee geniale geesten die los kunnen gaan op de basis die de rest legt, daar krijg ik altijd energie van en zin om zelf weer stappen te zetten. Dit album vind ik in z’n geheel geweldig; met voor Radiohead-begrippen ook een aantal meer vrolijke, dansbare nummers.”

Vespertine – Björk
“Nog zo’n grote inspiratiebron. Van Björk vind ik in principe elk album goed, maar dit album is bijzonder omdat het zo ontzettend IJsland ademt; je hoort de gletsjers, de lava, de warmwaterbronnen. Björk weet de plek waar ze vandaan komt zo goed te vangen in wat ze maakt, op een elke keer weer vooruitstrevende manier, dat vind ik uniek en heel sterk. En haar manier van zingen; dierlijk en superkwetsbaar tegelijk. Hoe zij ‘I love him, I love him, I love him, I love him’ zingt, is wat mij betreft onnavolgbaar.”

Segredo – Amália Rodrigues
“In de periode van mijn eerste album, heb ik ontzettend veel naar Portugese fado geluisterd van verschillende fado-artiesten. Amália Rodrigues is en blijft toch de oermoeder van de huidige generatie fadozangers. Er zit iets in haar stem dat altijd ontroert en haar uit duizenden herkenbaar maakt. Ik vind het heerlijk me soms weer even in die wereld van weemoed onder te dompelen en dan zet ik deze CD op.”

Le Sacre Du Printemps – Igor Stravinsky
Berliner Philharmoniker – Herbert von Karajan (1964)
“Een stuk dat ik echt heb herontdekt een paar jaar geleden. Wat een meesterwerk, wat een oerkracht, beangstigend bijna. Een revolutionair stuk dat in zijn eigen tijd (1913) totaal niet op waarde geschat werd, maar wat de tijd zal overleven. Een natuurvolk vereert de god van de lente met rituelen. Als klapstuk wordt een jonge maagd geofferd; zij wordt ‘uitverkoren’ en moet zichzelf dooddansen. Alleen al dat dramatische gegeven! Stravinsky heeft dit briljant vertaald. Het stuk barst uit elkaar van overlevingsdrift, het leven in z’n rauwe vorm. Tip: luister het stuk als je midden in de natuur bent op je oortjes, dan zit je echt in je eigen film.”

Kijk voor meer informatie over Nynke Laverman op haar website: www.nynkelaverman.nl

Ntjamrosie, Foto: Lenny Oosterwijk

De Nederlandse zangeres Ntjamrosie, geboren in Kameroen, presenteert op vrijdag 18 maart haar derde album in De Melkweg: At The Back of Beyond. Reden voor No Borderz om eens naar haar favoriete albums en inspiratiebronnen te vragen. 

Songs in A Minor – Alicia Keys
“Alicia Keys is één van mijn favoriete hedendaagse zangeressen. Er is geen album van haar dat ik niet in mijn bezit heb. Ik hou van haar stem en haar soulvolle songs. Wat ik ook mooi aan haar vind, is de ontwikkeling die ze heeft gemaakt sinds haar eerste debuut album. Die plaat heeft mijn oren echt jarenlang verwend, ik heb hem grijs gedraaid!! Toendertijd was zij zo verfrissend en she is still standing. Ze kan echt piano spelen en ze betrokken in maatschappelijke zaken. Live zingt ze vaak niet zo goed als op de plaat, maar ik vergeef het haar. Ze is pianist, producer, songwriter, performer en ook nog eens zangeres. Dan mag je er wel eens naast zitten wat mij betreft.”

Mariah Carey – MTV Unplugged
“Dit was het eerste album dat ik kreeg van mijn moeder. Ik was een jong meisje van 11 of zoiets. In het begin vond ik die ballads maar saai. Tja, als kind wil je geen melancholie. Toch greep Mariah’s vroege werk ( want na Rainbow snap ik het niet meer zo goed om heel eerlijk te zijn) me al snel. Ik werd niet alleen verliefd op haar stemacrobatiek, maar ook op de liedjes. De teksten spraken me aan en ik hoopte dat ik later ook zo’n goede zangeres zou worden. Haar albums hebben me veel geleerd over de mix tussen soul, pop en vocale uitbundigheid. Dit album is live en daar ben ik dol op. Er zingt een gospelkoor met haar mee, geweldige backings en ze zingt met de zo veel soul en de vocale precisie is gewoon akelig goed!”

Oumou Sangaré - Worotan
“Deze vrouw…waar moet ik beginnen? Ik ben echt dol op haar stem en haar timing en frasering. Ik versta er niets van, maar God wat is het heerlijk! Oumou heeft wat ik graag een ‘oerse’ stem noem. Ik voel de kreten, de nood, de drang waarmee ze zingt. En live maakt ze het ook waar. Niets dan lof voor deze zangeres. Malinese zang doet altijd iets me. De techniek is zo anders dan in Kameroen bijvoorbeeld. Het is veel nasaler, veel meer vanuit het verhaal. Heel erg mooi vind ik dat. Ik ben met bikutsi en makossa muziek opgegroeid. Dat is ook groovy, maar de zangpartijen zijn veel softer. Wanneer ik naar Oumou’s muziek luister, kunnen mijn voeten niet stilstaan. Ik zet mijn nasaalste stem op en zing keihard mee. Ook al heb ik geen idee wat ieder woordje precies betekent. Ik voel het en daar gaat het om. Heerlijk!”

Sade – The best of Sade
“Dit is mijn muzikale heldin. Alles komt bij elkaar bij deze vrouw. Ze is gracieus, authentiek, soulvol, jazzy, world, pop. Het is niet in een kader te plaatsen. Sade en haar band hebben een sound neergezet die voor mij precies de juiste elementen heeft. Toen ik pas in Nederland was, keek ik vaak naar MTV. Toen ze nog heel veel videoclips lieten zien. Op een dag zag ik het de videoclip van ‘no ordinary love’. Ik was meteen stapelverliefd op de sound. Wie was dit? Wat was het? Ik had nog nooit zoiets gehoord en wilde meer, meer meer! Ik ben fan van het eerste uur, maar heb ze nooit live gezien, erg he?! Alle albums van Sade zijn geweldig. Stuk per stuk kwaliteit. Het is muziek met een warme vibe, niet pretentieus en vooral heel erg eigen. De sound is niet in een hokje te plaatsten. Zij is een groot voorbeeld voor me.”

Sia – Colour of the Small One
“Deze dame heb ik ontdekt dankzij de Plaatboef in Rotterdam. Dat is een platenwinkel waar ik graag urenlang op zoek ga naar heerlijke muziek die ik nog niet ken. Zo vond ik in een uitverkoop bak, mijn grootste ontdekking ooit. De eerste cd (healing is difficult) van Sia Furler. Sinds de vondst van dat album bleef ik haar volgen. Ze is een songwriter van wereldklasse. Haar tweede album ‘Colour the small one’ heb ik grijs gedraaid. Haar songwriting is fenomenaal. Haar songs zijn heerlijk poppy, haar stem lekker soulvol en nonchalant. Soms moet echt je best doen om te verstaan wat ze zingt, maar de flair waarmee ze het brengt, raakt me iedere keer weer. En ze weet zo mooi iets te herhalen in een lied zonder dat ik het saai vind. Ze is één van mijn favoriete songwriters. Ze schrijft niet alleen voor zichzelf, maar ook voor bijvoorbeeld Rianna en Christina Aguillera. Zo heeft ze Diamonds van Rihanna geschreven. De eerste keer dat ik dat  liedje hoorde dacht ik ‘WAUW! Wie dit heeft geschreven kan echt schrijven’ en ja hoor… Miss Sia zat er achter. Ik hoop ooit met haar te mogen werken.”

De nu-tango groep El Juntacadáveres timmert flink aan de weg en staat in 2013 onder andere op Festival Mundial en folkfestival Dranouter. Op 23 februari is de cd-presentatie van hun album De Platino in Rasa in Utrecht. Voor No Borderz onthulde de Argentijnse oprichter en bandleider Enrique ‘Kike’ Noviello zijn favoriete albums aller tijden. 

1. Miles Davis – Kind of Blue
“De eerste keer dat ik deze plaat hoorde wist ik dat niets nog ooit hetzelfde zou zijn. Het was op een zomeravond in Buenos Aires, de avond van mijn verjaardag. Sinds dat moment was het onmogelijk deze muziek los te laten. Minimalistisch en complex, intiem en universeel. Ik kwam later te weten dat het album bijna volledig is samengesteld met eerste opnames (er staat een alternatieve opname van ‘Flamenco Sketches ‘op de schijf). Bovennatuurlijk.”

2. Joao Gilberto, Stan Getz en Antonio Carlos Jobim - Getz / Gilberto
“Een van de beste albums die ik ooit heb gehoord. Alles is perfect op dit album: de zang, de muzikanten, de composities, “Brazilië op zijn best. Het wordt een uitgelezen smeltkroes van culturen als jazz de sensualiteit van de Braziliaanse muziek ontmoet.

3. Edmundo Rivero - A Los Tortazos
“Uniek en onnavolgbaar. Een van de meest iconische zangers van de Argentijnse tango. Hij zong met de belangrijkste orkesten van die tijd (dat van Jose de Caro, Horacio Salgan en Anibal Troilo). Zijn bariton stem en Roberto Grela’s gitaar maakten van de ‘Lunfardo’ poëzie. Een vereiste voor iedereen die de geest van de tango wil begrijpen. Feit is dat Edmundo Rivero het dialect van de ‘Rio de la Plata’ bestudeerde en zelfs een klein Spaans-Dialect woordenboek samenstelde.”

4. Astor Piazzolla - Piazzolla / Troilo
“Piazzolla was bandoneonist van het orkest van Anibal Troilo. Twee prachtige musici samen dus, twee interessante persoonlijkheden en een zuivere dialoog tussen bandoneons. Eerlijk gezegd hou ik van bijna alles van Piazzolla. Zeker de albums met het octet, met de ‘elektronische assemblages’.  Piazzolla was een visionair, die zoals weinig andere componisten een onmiskenbare stijl en een opmerkelijke virtuositeit kon combineren zonder ooit het gevoel in zijn muziek te verliezen.

5. Alpha Blondy - Live In Paris
“Een reggae album live opgenomen in 1981 bij Zenith in Parijs. De kracht van de ritmesectie, de hypnotiserende cadans van deze aanstekelijke muziek en natuurlijk, de stem van Alpha Blondy. Door deze plaat realiseerde ik me de muziek vanuit een ander perspectief. Altijd een avontuur.”