
Regen op Festival Mundial
Ondanks alle regen werd het festival door zo’n 45.000 bezoekers bezocht. Minder dan vorige jaren, maar toch een hele prestatie als je nagaat dat het publiek zaterdag zelfs officieel werd afgeraden om voor 17.00 uur naar het terrein af te zakken. Een tikje overdreven als je het mij vraagt. Maar goed, veiligheid voor alles natuurlijk.
Dan de muziek. Toch altijd nog het belangrijkste op Mundial. Met dit jaar opvallend veel internationale acts als Moby en Fun Lovin’ Criminals op het affiche. Grote namen, die enthousiasme, maar zeker ook kritiek over de programering met zich mee brachten. Zelfs op het festival zelf hoorde je regelmatig iemand zeggen: ‘Leuke band, hoor. Dat Triggerfinger, maar eigenlijk horen ze niet op Mundial thuis.’
ZATERDAG
Het Tilburgse Boef & De Gelogeerde Aap mocht dit jaar het festival openen voor een driekwart gevulde tent met vooral laaiend enthousiaste jongeren. Helaas stond het geluid veel te hard, waardoor de inventieve teksten van de heren werden vervormd tot een onverstaanbare geluidsbrei. Jammer, vooral voor het rapduo zelf, want het was een ideale gelegenheid voor ze geweest om wat nieuwe zieltjes te winnen.
De Zuid-Afrikaanse singer-songwriter Koos Kombuys had een beter geluid op het nieuwe Here Be Dragons podium. Het publiek luisterde ademloos naar zijn mooie liedjes. Een eenvoudig, maar goed optreden van de troubadour. Een zin die Kombuys typeerde: “Ik zing graag over mensen die dood zijn.”

S.W.A.N.
De Belgische gitarist David Bovée houdt wel van een muzikaal avontuurtje. Werkte hij met zijn vorige band Think of One nog samen met muzikanten uit onder andere Marokko en India. Met S.W.A.N. maakt hij Afrikaans-Braziliaanse electro-soukous. Helaas hebben de nummers bij lange na niet de diepgang van zijn vorige werk. Het is lekker op om te dansen maar het fijne gevoel ebt snel weg. Het meest bij blijft In a Forest, een soukous-versie van de hit van The Cure.
Gabby Young, getooid met felrode haren en bloemen in het haar, mag met haar band The Other Animals op het hoofdpodium staan. Helemaal terecht, want niet alleen Gabby’s stem is sterk, ook bezit ze een flinke dosis podiumpersoonlijkheid. Haar muziekstijl, een mix tussen vaudeville jazz en pop, is dan misschien niet heel werelds te noemen. Lekker is het allemaal wel. Een echte verrassing.
Het optreden van Sandhye Sanyana is helaas iets minder spannend. De zangeres zelf zingt geweldig, maar haar (muzikaal sterke) band met o.a. Mark Lotz van A Fula’s Call speelt vandaag wel erg jazzy. Hier had meer in gezeten…
De desertblues van Bombino uit Niger in de Fontys Stage is dan heel wat bezwerender. In tegenstelling tot haar genre-genoten speelt de band niet alleen traag en bedwelmend, maar ook swingend en snel. Dikke complimenten naar frontgitarist Omara Mochtar. Zijn groep is een echte verfrissing in de woestijnblueshoek.

Katzenjammer
Het Noorse Katzenjammer is in het afgelopen jaar een duidelijke festivalfavoriet geworden. Met hun dynamische act, uiterlijk, kleding en muzikaal vermogen(!) zijn ze in staat elk publiek dol te krijgen. Moeiteloos schakelen de vier dames van instrument naar instrument. Een genot om naar te kijken, maar ook muzikaal, een mix van country, vaudeville, jazz en blues, dik in orde. Nee, Katzenjammer heeft er weer een schare fans bij gekregen.
De in een vluchtelingenkamp ontstane groep Sierra Leone’s Refugee Allstars kregen afgelopen jaar al veel lof toegezwaaid in de wereldmuziekpers. En terecht. Hun bonte Afrikaanse mix aan stijlen swingt niet alleen de pan uit, maar weet ook te ontroeren. Wat oorlog al niet voor moois kan opleveren… Al hadden we natuurlijk liever dat de band op een andere manier bij elkaar was gekomen.
Het Zuid-Afrikaanse Goldfish is beduidend minder werelds te noemen. Maar hun dance is wel uitermate populair bij een jong publiek. De naar een hoogtepunt toe bouwende mix van jaren twintig samples, beats en raps, laat de Fontys-tent van voor naar achter schudden. Wel lekker verfrissend trouwens, die dwarrelende fluiten door de muziek heen.
Omdat een mens ook moet eten, missen we het optreden van Selah Sue, dat naar verluidt, tot de beste van het festival gerekend mocht worden.

Mexican Institute of Sound
Maar ja, we blijven met dit webmagazine toch vooral gericht op niet-westerse klanken en dus togen we, na een portie saté en gebakken banaan, naar de Fontys Stage voor het Mexican Institute of Sound (M.I.S.). Het drie-mans gezelschap uit D.F., de afkorting voor miljoenenstad Mexico-city, bouwt een afwisselende mix met electronica, folk-samples en raps. Jammer dat het grote publiek vooral bij de Belgische zangeres op het hoofdpodium staat. Want dit is toch echt lekker geluid!
Tijd voor Triggerfinger, vervanger voor de eerder geboekte Wyclef Jean. De Belgische band bewijst op Mundial opnieuw een uitstekende liveband te zijn. Stoere goed gespeelde rock met in Ruben Block een meer dan uitstekende frontman.
In de Fontys Stage is op de zaterdagavond een label night gepland van het moderne werelddance label Man Recordings. Er zijn optredens van Duitse dj en labelbaas Daniel Haaksman, de Estse dj Bert on Beats en het overrompelende SchlachthofBronx. Het levert een boeiende avond op met veel voeten van de vloer en moderne stuiterende beats van over heel de wereld. Van dubstep tot kuduro en van booty bass tot cumbia. Een schot in de roos.
Alsluiter op het hoofdpodium is Paolo Nutini. Hoewel hij iets stoerder klinkt dan op plaat is de man van de hit ‘New Shoes’ niet de gedroomde headliner. Het klinkt nu en dan best lekker, maar toch ook behoorlijk vrijblijvend. Nutini is een radio-act. Niet geschikt voor de festivalpodia.

Jungle by Night
ZONDAG
De zondag begint meer dan uitstekend met de nog jonge Nederlandse band Jungle by Night. Best bijzonder om eens een keer jonge tienermeisjes te horen gillen naar een band die afrobeat en Ethiopische jazz speelt. Alleen daarvoor verdienen ze al alle lof. Maar ook muzikaal hebben we geen enkel moment te klagen. Hopelijk blijven deze jongens bij elkaar. Ze zijn nu al goed, maar hebben de potentie om echt heel groot te worden.
Al een echte ster, maar dan in Pakistan, is zanger en gitarist Salman Ahmad. Zijn prachtige stem, begeleidt door percussie, is dan ook een genot voor het oor. Fijn dat dit soort acts ook nog in het nieuwe concept van Festival Mundial passen.

Tako Lako
Tako Lako weet het publiek al vroeg aan het springen te krijgen met hun balkanmix van folk, punk, rock en pop. De zanger, Ognjen Curcis, raast, ondanks zijn bolle uiterlijk, als een dolle schreeuwend, krijsend en zelfs rollend over het podium. Fijn Oost-Europees bandje.
De Cubaanse band Havana D’Primera komt niet opdagen en daarom staan we al vroeg klaar voor het Mexicaanse feestgeweld van Los de Abajo, die een paar jaar geleden ook al op het grote buitenpodium mochten starten. Heerlijke blazers, gitaren en een overdosis aan adrenaline overspoelen het dankbare publiek. Topband!
Vers Mundial is een ontwikkelingsplek voor talent van Muzieklab Brabant. In de Here be Dragons-tent zien wij de talentvolle 20-jarige Zuid-Afrikaanse pianist Marvin Mayaka met zijn band. Heerlijke jazz met een zwierige Afrikaanse swing.
Vers Mundial is een van de prachtige dingen die met cultuursubsidie wordt gerealiseerd. Het zijn projecten die in gevaar komen met de voorgestelde 200 miljoen aan bezuinigen. De organisatie van Mundial vroeg op de festivalzondag aan het publiek om een minuut stil te staan bij de gevolgen van deze ‘culturele kaalslag’. No Borderz ondersteunt de actie van harte. Maar we vrezen – en dat spijt ons – dat het protest weinig zin heeft met de huidige staatssecretaris aan het roer. Als er nu nog een visie achter zijn beleid stond…
Een zanger die waarschijnlijk geen subsidie meer nodig heeft is Aloe Blacc. Reden: zijn ‘I Need a Dollar’ werd een knoeperd van een hit. Dat is te zien aan de voorste rijen bij zijn optreden op Mundial. Tot zijn fans behoren veel jonge meisjes, die als de soulzanger het podium op stapt, heel hard beginnen te gillen. Maar Aloe is zeker geen leeg tieneridool. Hij heeft werkelijk een meer dan uitstekende stem en ook over zijn band kunnen we niet klagen. Blacc kan een van de grootste soulsterren worden van zijn generatie.
Wie houdt van moderne energieke salsa kan zijn hart ophalen bij het Colombiaanse LA-33. Het spettert, het bruist en even wanen we ons in Zuid-Amerika.

Terrakota
Nog blijer worden we van de Portugese band Terrakota dat werkelijk alle stijlen op aarde in haar muziek probeert te persen. Van Marokaanse gnawa tot drum ‘n bass en een fijne portie patchanka. Dansbaar, gedreven en overrompelend. We waren al fan en zijn dat nu nog meer.
De Jeugd van Tegenwoordig maakte met haar derde album De Lachende Derde vorig jaar haar beste werk tot nu toe. Maar live is het toch iets heel anders. De beats en electro van geluidstovenaar Bas Bron komen op Mundial wel over. Maar de geniale taalvondsten, mede door het geluid, wat minder. Jammer.

Shantel
Bij Shantel en zijn Bucovina Club Orkestar is het altijd feest. Ook vandaag weer. Direct bij de eerste tonen klinkt het gejuich door tot ver buiten de tent. Bij voorbaat al een gewonnen wedstrijd voor de Duitser die zijn live-kunstje steeds beter lijkt te beheersen. Zangen kan hij nog steeds niet. Maar dat interessert niemand op Planet Paprika. En wie roept dat de Balkan Beats rage over is, die kletst uit zijn nek.
De mannen van Magic System uit Ivoorkust laten het grote veld uitbundig dansen op fijne Afrikaanse gitaren en moderne zouglou ritmes . Natuurlijk komen ook hun hits Chérie coco en Premier Gaou voorbij. Wat opvalt is dat ineens ook meer mensen met een kleurtje voor het podium staan. Daarvoor was het voor Mundial-begrippen een toch wel erg blank feestje dit jaar.
Het Britse electronicaduo Lamb is na vijf jaar terug met een nieuw album (’5′) en komt dat op Festival Mundial aan het publiek voorstellen. Gelukkig horen we niet alleen vers materiaal maar komen ook enkele klassiekers voorbij, zoals het wonderschone Górecki. Er gaan wat technische dingen mis, maar toch blijft een positief gevoel na het optreden overheersen. Zangeres Louise Rhodes weet met knoppendraaier Andrew Barlow nog altijd een prettig ontregelend sfeertje op te roepen.
Frederic Galliano & het Kuduro Sound System heeft de zware taak om het in de Fontys tent op te nemen qua publieke belangstelling met Moby. En dat is te zien. De tent is nog niet half gevuld. De wel aanwezigen vermaken zich vooral met de schaars geklede danseres. Want hoewel Galliano een echte pionier was met het draaien van de kuduro (een mix tussen Angolese en Portugese dance) in het westen, is hij nu toch echt door jongere goden ingehaald. Het is best lekker dansen op zijn beats, maar baanbrekend is het niet meer.

Moby
Net als Moby dat eigenlijk al lang niet meer is. Maar de kleine Brit heeft wel nog een flink pak hits in zijn achterzak om het publiek te vermaken. En die strooit hij dan ook keurig afgepast door zijn optreden over de mensenmassa heen. Een groot deel van zijn optreden is daarmee uiterst vermakelijk. Al is het wel irritant dat hij na elk nummer in veelvoud ‘thank you, thank you’ uitroept. En ook de cover van Johnny Cash (Ring of Fire) was meer dan een tikje overbodig.
Publiekstrekkers heb je nodig als festival. Anders weet je bijna zeker dat je in de rode cijfers beland. Het is zeer onwaarschijnlijk dat Moby vanwege zijn recente, niet echt beste, album werd gecontracteerd. Natuurlijk is hij geboekt vanwege zijn aantrekkingskracht op het grote publiek. Dat is geen schande. Bovendien past het helemaal in de door Mundial zelf geformuleerde toekomstvisie. Ook internationale topacts moeten worden geboekt om het festival voor het grote publiek aantrekkelijk en betaalbaar te houden.
CONCLUSIE
Wat is nu onze conclusie van Festival Mundial 2011? Natuurlijk we zagen een aantal prima concerten en de sfeer onder de bezoekers leek ondanks alle plensbuien opperbest. Maar daarnaast? In elk geval is het knap dat de bezuinigen, die overduidelijk op het terrein waren doorgevoerd, nauwelijks invloed hadden op het plezier dat mensen aan het festival beleefden. Dat er minder podia waren, was voelbaar. Maar misschien ook wel prettig. Hoef je ook minder te kiezen, nietwaar?

Teatro Taller de Colombia
Ook sterk dit jaar was het theatergedeelte, dat misschien niet in alle gevallen werelds te noemen was, maar wel duidelijk van hoge kwaliteit. Door samenwerking met hogescholen en dansgezelschappen kunnen de kosten laag gehouden worden, zonder dat het zwaar ten koste gaat van het niveau. Hoogtepunt vonden wij overigens het straattheater van Teatro Taller de Colombia met hun voorstelling Exodo. De prachtig geschminkte acteurs gaven de in de straattheaterwereld toch behoorlijk oubollige steltenact een nieuw serieus kader om op voort te borduren.
Maar terug naar de conclusie. Waar de organisatie vooral voor moet uit kijken is dat het niet een slap aftreksel wordt van de grote pop-, rock- en dancefestivals. Het is best te begrijpen dat je in tijden van cultuurbezuinigingen en minder tolerantie in de samenleving voor andere culturen, kiest voor een andere invalshoek. Maar de kracht van het festival lag en ligt in de acts die je elders niet ziet. Mensen komen naar Mundial vanwege dat andere geluid dat ergens ver van hier klinkt.
Dat verkwanselen en je richten op de grote gemene deler is niet verstandig omdat dat al bijna alle andere festivals doen. Al sinds jaar en dag komen mensen van allerlei leeftijden en pluimage naar het Tilburgse Leijpark te genieten van goede muziek, lekker eten en wat internationale verrassingen. Juist dit jaar was de diversiteit in geboortejaren en kleuren onder de bezoekers op het festival minder dan voorheen.

Gabby Young & The Other Animals
Had dat met het slechte weer te maken? Misschien… maar zou het ook kunnen dat bijvoorbeeld marketing een rol speelde? Op de aankondigingsposters werden toch vooral de grote westerse pop- en rocknamen genoemd…
Maar laten we dit verhaal positief afsluiten, want zonder twijfel was dit een prima editie van Festival Mundial. We hopen, en daar kijken we de subsidiegevers toch nog eens even streng aan, we nog in de lengte van jaren kunnen blijven genieten van nieuwe muziek, verrassende acts en wonderbaarlijk theater in het Leijpark in Tilburg.