Pedro Américo, Tiradentes Esquartejado © Museu Mariano Procópio
Geplaatst op 30 september 2011
Te zien van 6 oktober 2011 tot en met 15 januari 2012
BRUSSEL – De tentoonstelling Brazil-Brasil in het Paleis voor de Schone Kunsten in Brussel toont de beelden die kunstenaars maakten gedurende de geschiedenis van het Zuid-Amerikaanse land. Er worden schilderijen en sculpturen getoond uit prestigieuze musea als Museu de Belas Artes in Rio de Janeiro en Museu de Arte de São Paulo. Het is een unieke kans om deze kunst gezamelijk in Europa te zien.
In 1816 wordt in Rio de Janeiro de Koninklijke School voor Wetenschappen, Kunsten en Ambachten opgericht, de latere Keizerlijke Academie (1822). Haar taak bestaat erin een nationale kunst te creëren die aan de hele wereld een beeld geeft van een machtige, geciviliseerde en progressieve monarchie. Brazilië moet een eigen identiteit krijgen, los van de nog steeds heersende barok en koloniale invloeden. Historische schilderijen worden samen met portretten de belangrijkste producten van de Academie.
Typische Braziliaanse thema’s doen hun intrede, maar met een afstandelijke, politiek gestuurde blik. Zo wordt de zwarte bijvoorbeeld enkel geportretteerd als edelman of medicus ; elke verwijzing naar de slavernij – slechts afgeschaft in 1866 – is absoluut taboe.
Tarsila do Amaral,Operários© Acervo Artístico-Cultural-dos Palácios do Governo do Estado de São Paulo
Reizende – Europese en later Braziliaanse – kunstenaars geven een heel andere blik op Brazilië en zijn maatschappij en irriteren de Academie en de Braziliaanse elite met hun soms scherp observerende voorstellingen. Deze reizende 19de-eeuwse kunstenaars zijn een voorbode van de modernistische kunstenaars uit het begin van de 20ste eeuw.
Na een eerste zoektocht naar nieuwe, louter vormelijke uitdrukkingen van een nationale Braziliaanse kunst, streven de modernisten naar het uitdrukken van de eigen, primitieve roots. In tegenstelling tot de Europese kunstenaars vinden ze die in eigen land. Etnografische reizen leiden tot een ware ontdekking van hun land of van verschillende streken binnen Brazilië : het zijn ontmoetingen met ondermeer de volkscultuur, met de cultuur van de Afro-Brazilianen, van de verschillende immigranten en van de indianen. Een nieuwe esthetiek ontstaat, met een sterk antropologische inslag die de verschillende etniën binnen Brazilië verkent. De werken tonen de emotionele behoefte aan een historische en artistieke expressie van het land.
De tentoonstelling verkent de blik van de kunstenaars op hun land, met focussen op de keizer, op de indianen, de slavernij en andere aspecten van de Braziliaanse maatschappij.
Kijk voor meer informatie op de site van Bozar in Brussel.
