Deel
1 van dit kunstproject is tot en met 5 september 2010 te zien in het Van
Abbe Museum in Eindhoven.
In september start het Van Abbemuseum het omvangrijke driejarige
project Lissitzky+. Het museum biedt daarmee nieuwe visies op zijn befaamde
Lissitzky-collectie. Het doet dat aan de hand van drie tentoonstellingen,
die elk een eigen thema hebben en tot en met 2012 zullen duren. Het eerste
deel, Lissitzky+, Overwinning op de Zon, is nu te zien. Het is voor het
eerst dat het museum op een dergelijk manier presentaties van het veelomvattende
oeuvre van Lissitzky biedt. Een hele verdieping van de Nieuwbouw van het
Van Abbemuseum wordt er opnieuw voor ingericht. Het museum bezit de
grootste Lissitzky-collectie buiten Rusland.
El
(Lazar Markovitsj) Lissitzky (1890-1941) was architect, schilder, graficus,
ontwerper van meubels, boeken en posters, schrijver, theatermaker en fotograaf.
Hij was ook een onvermoeibaar reiziger, de officiële ambassadeur
van de cultuur van het nieuwe Sovjet-Rusland en het prototype van de netwerkende,
overal actieve kunstenaar. Hij werkte in de jaren twintig en dertig nauw
samen met grootheden als Kasimir Malevitsj, Hans Arp,
Kurt Schwitters, László Moholy-Nagy, Theo van Doesburg en
vele anderen.
Het Van Abbemuseum heeft een autoriteit op het gebied van de Russische avant-garde,
Professor John Milner van het Courtald Institute in Londen gevraagd om de
tentoonstelling Lissitzky+ samen te stellen.
Het eerste deel van het project neemt de futuristische opera Overwinning
op de Zon als uitgangspunt. Na de tweede uitvoering van deze opera in 1920,
maakte Lissitzky plannen om het stuk te mechaniseren en produceerde hij
tekeningen en prenten van zijn voorstellen die onderdeel uitmaken van
de collectie van het museum.
De tentoonstelling Overwinning op de Zon put rijkelijk uit de collectie
van het Van Abbemuseum en bevat belangrijke werken van andere musea, zoals
het Stedelijk Museum Amsterdam, het Centre Pompidou in Parijs en het State
Museum of Contemporary Art in
Thessaloniki. Deze hebben werk in bruikleen gegeven van tijdgenoten als
Marc Chagall, Kasimir Malevitsj en Ljoebov Popova. Een aantal schilderijen
van Malevitsj is al jaren niet meer getoond en sommige tekeningen van
hem zijn voor het eerst in Nederland te zien. In totaal omvat de expositie
81 werken van Lissitzky en 25 werken van tijdgenoten. 31 Werken hiervan
zijn in bruiklenen.
Het
Van Abbemuseum is de eerste instelling die belangrijke ontwerpen van Lissitzky
voor het eerst driedimensionaal en op groot formaat laat uitvoeren,
geheel in lijn van Lissitzky’s gedachtegoed. Veel van Lissitzky’s
ontwerpen en tekeningen werden gezien als utopische fantasieën. Professor
Milner ontdekte echter dat veel van die ontwerpen wel degelijk bedoeld waren
om werkelijk te worden uitgevoerd. Met deze tentoonstelling gebeurt dat
nu voor het eerst. Milner hierover: "Lissitzky lijkt te zeggen 'Ik
ga dit niet bouwen: jij gaat dat doen.' Dus ik begon naar zijn werk te kijken
met
de gedachte: Wat stelt hij nou aan ons voor? Wat is het potentieel van die
dingen? Als je zo'n kleine litho als De Stad goed bestudeert, dan zie je
dat het in essentie een stedenbouwkundig ontwerp is. En dus zijn we wat
van
die ontwerpen in model gaan maken. Dat zijn dus niet 'valse Lissitzky's',
maar we proberen te begrijpen dat hij hier een echt voorstel doet, dat je
de wereld kunt veranderen, en dat dit de manier is waarop dat moet.
Dus wij nemen die uitdaging aan."
Voor directeur Charles Esche is het oeuvre van Lissitzky de hoeksteen van
zijn beleid in het Van Abbemuseum. Esche zegt daarover: "Lissitzky
is een van de aantrekkelijkste delen van de collectie van het museum en
een heel
interessant voorbeeld voor hedendaagse kunstenaars, omdat hij zowel betrokken
is bij de wereld als bij zijn eigen artistieke visie. Door Lissitzky begrijp
je dat kunstenaars altijd al het risico hebben genomen om aan
te sluiten bij de samenleving en bij te dragen aan haar ontwikkeling."
Meer info op www.vanabbemuseum.nl
Copyright: www.noborderz.nl

El Lissitzky, Proun, ca. 1922-1923. Foto Peter Cox
El Lissitzky, De
Constructeur (Zelfportret) 1924. Foto Peter Cox
El Lissitzky, De
Kijkmachine met figuren, titelblad van Overwinning op de Zon, portfolio,
Hannover / Hanover, 1923. Foto Peter Cox


El Lissitzky, Werktekening
voor Doodgravers, zj. Foto Peter Cox