De Dono-code in het Tropenmuseum
Kritische hedendaagse Indonesische kunst van Heri Dono

DEZE TENTOONSTELLING IS NIET MEER TE ZIEN!

Tot en met 28 februari 2010 was deze tentoonstelling te zien in het Tropenmuseum Amsterdam

Het Tropenmuseum toont momenteel een overzichtstentoonstelling van de Indonesische kunstenaar Heri Dono (Jakarta, 1960). Dono is woonachtig in Yogyakarta en is Indonesië’s meest bekende internationale kunstenaar. Met zijn schilderijen, beelden en installaties geeft hij een kritische en vaak humoristisch commentaar op actuele, politieke en maatschappelijke problemen in zijn land. Nooit eerder was een overzicht van zijn oeuvre in Nederland te zien. De tentoonstelling ‘De Dono Code’ duurt tot en met 28 februari 2010.

Heri Dono maakt gebruik van elementen uit volkstradities die iedereen in Indonesië kent: het wayangspel, het leven van de gewone man, een becakrijder en tau tau beelden van de Toradja in Sulawesi. Dono combineert deze elementen met beelden uit het collectief bewustzijn. Zo haalt hij bijvoorbeeld inspiratie uit wereldwijd, befaamde striphelden als Flash Gordon. Door het verzamelen van materiaal uit verschillende werelden, creëert hij een geheel eigen beeldtaal waarin beeld, geluid, schaduw en beweging een directe dialoog aangaan met het publiek en de rol van het individu in de maatschappij onderzoeken.

Dono’s universum
Belangrijk in het werk van Heri Dono is dat wat je ziet nooit een eendimensionale werkelijkheid vertegenwoordigt. Hij houdt van het spelen met woorden (een onderdeel van de Javaanse cultuur), beelden en ‘vaste waardheden’. Zo worden mensen vaak afgebeeld als poppen, engelen, monsters, clowns en koningen. ‘Vaste’ gegevens als boven en beneden, links en rechts, man en vrouw verschuiven constant waardoor steeds nieuwe verhoudingen ontstaan. Veelvoorkomende onderwerpen in zijn werk zijn: het schoolsysteem in Indonesië, corruptie, de invloed van massamedia, macht en politieke figuren. Naast schilderijen en installaties maakt Dono ook multimediale performances waarin actuele onderwerpen aan bod komen. Zelf benadrukt hij dat politiek niet het belangrijkste element is in zijn werk.

Een eigen code
De manier waarop Dono lokale kunstvormen en volkstradities gebruikt in zijn werk, is verre van traditioneel. Door te verwijzen naar voor iedereen bekende beelden, bereikt hij zijn publiek op een directe manier. Zoals in het satirische kunstwerk Political clowns (zie foto), dat in 1999 de wereld over reisde. In deze installatie zijn vijftien enorme clownshoofden te zien die afhankelijk zijn van een infuus. De groteske hoofden vormen een directe verwijzing naar lokale kunst. Het beeld van de clown, een veelvoorkomend element in Dono’s kunst, verwijst naar de rol van de drie clowns Semar, Gareng, en Petruk uit traditionele wayangspelen. In deze spelen worden deze clowns worden vaak gebruikt om kritiek te uiten op sociale en politieke problemen.

Glocal artist
Dono kan met recht een glocal artist worden genoemd: een begrip waarin de woorden local en global samenkomen. Zijn beeldverhaal gaat over de veranderende Indonesische samenleving die niet losstaat van ontwikkelingen in de rest van de wereld. Dat beeldverhaal is voor een breed publiek bedoeld, het is weliswaar gecodeerd (want politici bekritiseren was in Indonesië lang een gevaarlijke activiteit), maar toch herkenbaar en begrijpelijk. Glocal art laat zien hoe locale bronnen in een tijd van globalisering voeding blijven bieden voor kunstenaars om iets te zeggen over de wereld om hen heen. Dono houdt niet van het onderscheid tussen high art en low art. Nooit kopieert hij traditionele kunst letterlijk, hij speelt met het beeldmateriaal in een eigen stijl die is beïnvloed door diverse Europese kunstenaars, zoals Matisse en Picasso, en door kunststromingen als Cobra, het nouveau réalisme en fluxus.

Publicatie
Bij de tentoonstelling komt een gelijknamige catalogus waarvan het eerste exemplaar op de opening zal worden aangeboden aan de kunstenaar. De auteurs zijn Helena Spanjaar en Wouter Welling.

Kijk voor meer informatie, openingstijden en prijzen op
www.tropenmuseum.nl

Copyright: www.noborderz.nl