Met zijn eerste twee albums Segu Blue en I Speak Fula zette Bassekou Kouyate zich op de kaart als een van de grootste muzikale sterren van hedendaags Afrika. Niet aleen klonken zijn platen gloedvol en inspirerend. Ze zorgden ook voor de emancipatie van de ngoni, een van de voorlopers van de banjo en gitaar. Waar het eeuwenoude instrument voorheen toch vooral ter begeleiding werd gebruikt, liet Kouyate horen dat je veel meer kon met dat simpele stuk hout.
Jama Ko, zijn derde plaat met vaste begeleidingsband Ngoni Ba, verschijnt in een tijd dat het niet zo goed gaat met Kouyate’s moederland Mali. Zelfs muziek, toch de smeerolie voor een van de armste landen ter wereld, is in gevaar. Landgenote Fatoumata Diawarra nam onlangs samen met een aantal andere grootheden uit het land een muzikale noodkreet op: Mali-ko. Naast Bassekou Kouyate zijn hierop onder andere Oumou Sangaré, Toumani Diabaté en Amadou & Mariam te horen.
Ook op dit album, mede geproduceerd door Howard Bilerman (o.a. Arcade Fire, Godspeed, You! Black Emperor), speelt de oorlog in Mali een belangrijke rol. Zo betekent de titel Jama Ko letterlijk ‘een grote ontmoeting van mensen’. Of je nu rijk bent of arm, … Iedereen is vrij om elkaar te ontmoeten en zich te amuseren. Niemand moet geforceerd worden tot dingen waar hij of zij niet in gelooft. In het Mali van Kouyate leven moslims, christenen en animisten broederlijk naast elkaar. Tolerant, zonder elkaar kwaad te doen.
Deze boodschap wordt onderbouwd in intelligente teksten over zijn persoonlijke geschiedenis en die van Mali. Soms hartverscheurend, zoals in Kele Magni, waarin de uit het noorden weg gevluchte zangeres Khaira Arby een glansrol vervuld. Maar soms ook heel opgewekt zoals in het luchtige Djade, dat een ode brengt aan griotten die veel hebben betekend voor de lokale gemeenschap. Buitenbeentje is Poye 2, een vernieuwde versie van Poyi dat al op Segu Blue stond en een samenwerking is met de Amerikaanse bluesgigant Taj Mahal. De twee kennen elkaar al lang. Zo speelden beide heren op het Kulanjan-album met Toumani Diabaté. Maar nog nooit klonken ze samen zo krachtig.
Kouyate heeft met Jama Ko misschien wel zijn magnus opus afgeleverd. Zowel instrumentaal als vocaal bijzonder indrukwekkend. In elk geval is dit zijn beste langspeler tot nu toe. Een absolute must-have voor iedere liefhebber van Afrikaanse muziek en zonder twijfel nu al een van de kandidaten voor album van het jaar. Malineus! Is dat een woord?
(Outhere/Xango)
Tekst: Patrick van Engelen
