Geplaatst op 29 mei 2011
De Balkan Brass Battle met Boban i Marko Markovic Orkester versus Fanfare Ciocarlia was een waardige afsluiter van een meer dan uitstekend Gipsy Festival dit jaar. Maar in het Interpolispark in Tilburg waren afgelopen weekend meer hoogtepunten.
Op de zaterdag kwam de organisatie voor het eerst met de Dutch Balkan Blues Contest. Een wedstrijd waarin (geheel of gedeeltelijk) Nederlandse bands het muzikaal tegen elkaar opnamen. De toegang deze dag was vanwege het 15-jarig jubileum van het festival gratis. Maar helaas werkte het weer niet echt mee. Een groot deel van de dag regende het en dat deed toch wel wat mensen afdruipen.
Jammer dat zij de nattigheid niet trotseerden, want het muzikale niveau was verrassend hoog. Vele mensen genoten van optredens van onder andere Kasha Nasha, L’Chaim, Kalio Gayo en de zeer amusante en sterke fanfare Waarschuwing voor de Scheepvaart. Winnaar werd uiteindelijk (geheel terecht) Amariszi die met hun vrolijke balkanstampers, goede instrumentbeheersing en sterke zangeres het veld prima in beweging wisten te krijgen. Ze zijn dit jaar ook te zien op Festival Mundial; ga ze zeker zien. Tijdens het juryberaad mocht als afsluiter van de zaterdag Marius Preda & his Unknown Allstars optreden. Vorig jaar een van de hoogtepunten op de festivalzondag. En nu weer heel erg sterk. Het is een genot om te zien hoe de muzikanten ook echt genieten van hun eigen spel. Wel vreemd dat ze hun show even moesten afbreken voor de festivaluitslag.
De zondag, die uitermate zonnig was, startte met een optreden van het Koninklijk Zigeunerorkest Roma Mirando. Vorig jaar viel hun optreden in het water door een storm die zelfs een podium omver blies. A
ls goedmaker mochten ze daarom dit jaar op het grote podium aantreden. Een prima begin van de dag.
NO Blues, de band rond Ad van Meurs en Haytam Safia, houdt er binnenkort mee op. Maar speciaal voor het Gipsy Festival gingen de Arabicana-heren nog een bijzondere samenwerking aan. Samen met de Roemeense cymbalon-speler Vasile Nedea brachten ze een mooi sfeervol optreden vol diversiteit. Normaal vooral Arabicana maar nu kwamen ook Cuba en de Balkan in hun optreden langs. Bijzonder fijn met de zon op je bol.
Kalman Balogh, de bekendste cimbalomspeler uit Hongarije treedt sinds 1996 zeer verdienstig op met zijn Gipsy Cimbalom Band. Maar op het gipsyfestival kwam zijn muziek helaas niet helemaal uit de verf. Het duurde te lang om het geluid goed te krijgen en toen dat dan eenmaal volgens de bandleden oke was, stond het volume eigenlijk te zacht. Al is het te makkelijk om het mislukte optreden alleen aan de geluidsman toe te schrijven. Een te ‘softe’ setlist en weinig podiumvreugde speelden zeker zo’n belangrijke rol. Balogh zelf, waar tijdens het optreden zelden een lachje vanaf kon, is superieur op zijn instrument. Daar is geen enkele twijfel over. Alleen vergat hij om met het publiek te communiceren. Pas op het einde van de set, kwam het allemaal een beetje los. Dat had veel eerder gemoeten.
Nee, dan Orkestar Barka Kadrievi, dat er op het veld een wild balkanfeestje van maakte. De Macedonische brass-band, bekend van Kusturica’s Time of the Gypsies, speelde zijn fanfaremuziek woest, scherp en vol leven. De gipsy-meisjes op het terrein dansten extatisch om de heren heen. Een van de hoogtepunten op het festival.
Een feestje was het ook bij de Original Nadara Gipsy Wedding Band. Met traditionele Transylvaanse muziek uit Hongarije en Roemenie brachten ze oeroude volkswijsjes weer helemaal tot leven.
Fatima Spar and the Freedom Fries uit Oostenrijk tapten uit een heel ander vaatje. Nu en dan hoorden we klanken uit de balkan maar ook jazzy swing is de band niet vreemd. Blikvanger van de band is zonder twijfel Fatima Spar die met haar aparte uiterlijk en dito stem heel wat harten weet te veroveren. Soms knallend, dan weer sfeervol.
Vaste klant en heerlijk rustpunt op het festival is al jaren de Vlaamse verhalenverteller Gadjo Joe. Dit jaar nam hij een poppenspeler mee. En dat leverde ronduit briljante beelden op. Kunnen die poppen volgend jaar weer meedoen?
Een van de beste flamencogitaristen in Nederland, Maurice Leenaars, kreeg de uitnodiging van de organisatie om een zelf een droombezetting te formeren. Hij koos voor danspaar Antonio de Verónica en Saray Cortés, zangeres Luisa Muños, Maria Emma Giminez op Palmas en Juan Heredia op percussie. Het leverde een bijzonder wild en extatisch flamenco-optreden op, waar de liefhebbers volop van konden smullen. Prachtige grimassen en passie van het danspaar.
Klapper van de zondag was natuurlijk de Balkan Brass Battle. Twee van de allerbeste fanfares van de Balkan en misschien wel de wereld, Fanfare Ciocarlia en Boban i Marko Markovic Orkestar, bliezen de Interpolistoren nog net niet om. Om beurten probeerden ze het publiek in extase te krijgen en dat lukte regelmatig. De twee bands haalden dan ook van alles uit de kast om elkaar (zogenaamd) af te troeven. Van zigeunerstampers als Siki, Siki Baba en Mescecina tot internationale krakers als Born to Be Wild en de James Bond theme. Een winnaar durven wij niet aan te wijzen. Maar het was nu eens goed te horen dat de Servische klanken van Boban en zijn zoon Marco toch echt beduidend anders zijn dan die van het Roemeense Fanfare Ciocarlia. Waar de Serven soms stoeien met ingewikkelde ritmes, blijven de Roemenen toch meestal in een hoempa-basis stramien hangen. Daarmee zeggen we overigens niets over de kwaliteit van beide orkesten. Die is zonder twijfel bovengemiddeld hoog.
Net als het hele festival eigenlijk een bijzonder hoge standaard had. We kunnen niet anders dan de organisatie een groot compliment geven over deze jubileumeditie. In een tijd waarin de meeste festivals alleen maar groter willen groeien, soms ten koste van de kwaliteit, is het Gipsyfestival in Tilburg een verademing. Als een zigeuner zo vrij..
